कोरोना व्हायरस -- क्वारंटाईन, आयसोलेशन किंवा विलगीकरण म्हणजे नेमकं काय?

Corona virus and Quarantine  

  क्वारंटाईन, आयसोलेशन किंवा विलगीकरण म्हणजे

नेमकं काय?

'क्वारंटाईन' होणं म्हणजे काय?

क्वारंटाईन हा मूळ लॅटीन शब्द आहे. ज्याचा अर्थ चाळीस आहे. पूर्वी बाहेरच्या देशाहून आलेल्या जहाजांना चाळीस दिवस बंदरापासून लांब ठेवलं जात होतं. जहाजावरील सर्व कर्मचा-यांची आरोग्य तपासणी होत असे. जहाज रोगमुक्त आहे, असं जाहीर केल्यावर त्या जहाजाला बंदरावर येण्याची परवानगी दिली जात होती. पुढे प्लेग, कावीळ, ताप, त्वचेचे रोग, अशा संसर्गजन्य आजारासाठी रुग्णांना क्वारंटाईन करण्याची व्यवस्था सुरू झाली.
  क्वारंटाईन का केलं जातं?
कोरोना व्हायरसच्या रुग्णांपासून इतर कुणालाही त्याची लागण होऊ नये .आजारी व्यक्तीच्या संपर्कात सामान्य व्यक्तीने येऊन आजाराची बाधा होऊ नये यासाठी क्वारंटाईन केलं जातं. संसर्गजन्य आजारात रुग्णाच्या सोबत राहणाऱ्या व्यक्तींना आजार होण्याची शक्यता सर्वाधिक असते. तर रुग्णाच्या संपर्कात येणाऱ्या सगळ्यांनाच कोरोना व्हायरसपासून धोका असतो.     यासंबंधी विषाणू तज्ञांच्या मते , "खोकल्यापासून बाहेर आलेले पार्टिकल्स   सहा ते सात फूटापर्यंत असलेल्या व्यक्तीला संसर्ग करु शकतात. सहा ते सात म्हणूनच  फूटाअंतर्गत व्यक्ती असेल तर त्याला संसर्ग होऊ शकतो हे स्पष्ट आहे. रुग्णाच्या संपर्कात सर्वसामान्य  व्यक्तीने येऊ नये .रुग्णाचा संपर्क टाळला तर संसर्ग टाळू शकतो. त्यामुळे कोरोना व्हायरसची लक्षणं दिसल्यास त्यांचा संपर्क इतर कुणाशी झाल्यास संसर्ग वाढू शकतो. म्हणून त्रास होत असलेल्या व्यक्तीने वेगळं राहणं गरजेचं ."       प्रत्येकाने क्वारंटाईन होणे गरजेचे नाही. पण एखाद्याला त्रास होत

असल्यास तो व्यक्ती घरच्याघरीही काळजी घेवू शकतो. कुटुंबीयांपासून

सहा

अंतर ठेवावं. घरी वावरतानाही तोंडावर रुमाल बांधावा. आपलं 

अंथरूण पांघरून , आपले कपडे ,रुमाल व इतर साहित्य वेगळं ठेवावं.जर तुम्हाला ताप, खोकला,सर्दी अशी काही लक्षणं दिसून येत असतील तर

सगळ्यात आधी डॉक्टरांना फोनवर संपर्क साधा."तुम्हाला जर 'क्वारंटाईन' होण्यास सांगितलं तर ?खालील काळजी घ्या. क्वारंटाईन होण्यासाठी तुम्हाला एका बंद खोलीत रहावं लागेल.

ज्याचा दरवाजा बंद असेल, पण खिडक्या तुम्ही उघड्या ठेवू शकता.खोलीच्या बाहेर शाळा, महाविद्यालय, कार्यालय कुठेही तुम्हाला जाता

येणार नाही.तुम्हाला भेटायला येण्याची परवानगी कुणालाही नसेल.

अगदी तुमच्या कुटुंबालाही नाही.तुम्हाला स्वतंञ शौचालय वापरावं लागेल.

तुम्ही इतर कुणाचाही टॉवेल वापरणार नाही याचीही काळजी घ्या.तुम्ही जर कोरोनाग्रस्त असाल तर तुमचा कचरा दोन पीशव्यांमध्ये

बांधला जाईल याची काळजी घ्या.तुमची मदत करणा-यांना कोणतही पार्सल दरवाजाबाहेर ठेवायला सांगा.क्वारंटाईन व्हायची वेळ आली तर मनाची तयारी कशी कराल?सर्वप्रथम सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवायचा व मनाची तयारी करायची

की कोणत्याही परिस्थितीत मी या आजारातून बरा होणार आहे.

शेवटी आपली प्रबळ इच्छाशक्ती असेल तर कोणत्याही आजाराला

व बिकट परिस्थितीला धैर्याने सामोरे जाऊन  आपण सामना करू शकतो.

म्हणून क्वारंटाईन होण्यासाठी सांगितल्यावर सर्वप्रथम मनाची तयारी

असणं महत्वाचं आहे. कोणत्याही संसर्गजन्य आजाराचा संसर्ग वाढू नये

म्हणून क्वारंटाईन होण्यास सांगितले जात असले, तरी संबंधित व्यक्तीच्या

मनावर त्याचा विपरित परिणाम होऊ शकतो. पण अशावेळी आपण

मानसिकरित्या खचून जावू नये.     "क्वारंटाईन म्हणजे आपल्याला काही झालंच आहे असं नाही, हे लक्षात घ्यायला हवं. क्वारंटाईनमुळे तुमच्या मनावर दडपण येवू शकतं त्यासाठी मनोरंजनाची साधनं वापरा. तुमचा विरंगुळा होईल अशा गोष्टी सोबत ठेवा. पुस्तकं वाचा.छंद जोपासा. आपल्या आवडीचे गाणे म्हणा. फिल्म पहा, शिवाय, रुग्णालयातही संबंधिताचे समुदेशन होणं गरजेचं आहे. मनावर सारखं दडपण येत राहीलं की कुणाशी तरी फोनवर संपर्कात रहा . बोलत रहा." आपण हे सर्व आपल्या मोबाईल द्वारे सुद्धा करू शकतो. या काळात मोबाईल आपला जवळचा मित्र होऊ शकतो. वरील सर्व विवेचन आपणास मार्गदर्शक ठरेल असे मला वाटते. 
 प्रा. मेघा अनिल पाटील 
श्रीमती पी. ए. सो. सार्वजनिक मराठी हायस्कूल व कनिष्ठ महाविद्यालय नवापूर 
जिल्हा- नंदुरबार.
क्वारंटाईनबाबत केंद्र सरकारच्या आरोग्य विभागानेही परिपञक जारी केले

आहे. क्वारंटाईन कसं व्हावं ? त्यासाठीचे मार्गदर्शक पञक सरकारकडून

जाहीर करण्यात आलंय. त्यानुसार,1.क्वारंटाईन राहण्यासाठी सांगितल्यावर संबंधित व्यक्तीने हवेशीर बंद

खोलीत रहावं. शक्यतो एकटं रहावं, कुटुंब सदस्य असल्यास त्याने

1 मीटरपर्यंत अंतर ठेवणे गरजेचे आहे. शक्यतो स्वतंत्र शौचालय वापरावं.2.घरात फिरण्यावर बंधनं घाला, कोणत्याही सार्वजनिक कार्यक्रमांना जाऊ

नका.3.सर्जिकल मास्क वापरावं, दर 6-8 तासाने सर्जिकल मास्क बदलावे.4.मास्कचे विघटन करण्यासाठी बीच सोल्यूशन (5%) अथवा सोडियम

हयपोक्लोराईट (5%) वापरून मास्क डिसइनफेक्ट करावं. नंतर ते

जाळावं अथवा पुरावं, वापरलेलं मास्क हे संक्रमित असू शकतं.5.केवळ डॉक्टरांनी परवानगी दिलेली व्यक्तीच क्वारंटाईन असलेल्या

व्यक्तीशी संपर्क करु शकते.6.क्वारंटाईन व्यक्तीचे कपडे वेगळे ठेवा. त्यांची खोली, शौचालय ब्लीच

सोल्यूशन अथवा फेनॅलीक सोल्यूशनने साफ करा.  क्वारंटाईन होणं म्हणजे इतरांपासून स्वत:ला लांब ठेवून वेगळं राहणं. स्वत:चा संपर्क इतर सर्वांपासून काही कालावधीसाठी बंद करणं. वैद्यकीय आपत्कालिन परिस्थितीत डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार रुग्णाला क्वारंटाईन होण्यास सांगितलं जाते. संबंधित रुग्णापासून इतर कुणालाही संसर्ग होऊ नये म्हणून स्वत:ला एका खोलीत बंद करणे म्हणजेच क्वारंटाईन होणं. क्वारंटाईला 'मेडिकल आयसोलेशन' असंही म्हटलं जातं.